22-07-2010

  
De aanwezigheid van Hillary Clinton en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon onderstreepten het belang van de Internationale Conferentie voor Afghanistan in Kaboel. Ook de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Steven Vanackere (CD&V), woonde de conferentie bij. Na negen jaar oorlog moest het overleg zowel voor de Afghaanse regering als voor de internationale gemeenschap een routeplan bieden voor een uitweg uit het conflict. 

De conferentie was historisch omdat ze voor het eerst in Afghanistan zelf plaatsvond. De komende jaren zullen uitwijzen of ook de gemaakte afspraken historisch zullen zijn. De regering-Karzai wil de veiligheid en de ontwikkeling van het land voort 'Afghaniseren'. Tegen 2014 moeten de Afghaanse veiligheidstroepen de rol van de buitenlandse troepenmacht overnemen. Daartoe wil Karzai tegen oktober 2011 het Afghaanse leger uitbreiden tot 170.000 manschappen en de politie tot 134.000 agenten. 

Dat engagement wordt goed ontvangen in de oorlogsmoeë landen Groot-Brittannië en de VS, die het gros van de 150.000 man sterke Navo-troepenmacht leveren. Obama had al eerder gezegd vanaf 2011 de Amerikaanse soldaten terug te trekken, en de Britse premier David Cameron maakte gisteren bekend hetzelfde te doen vanaf 2011. Tegen 2015 wil hij alle Britse soldaten weg uit Afghanistan. 

Hardnekkige vijand

Waarnemers plaatsen echter grote vraagtekens bij de capaciteit van het Afghaanse leger om binnen drie jaar in heel het land de veiligheid te garanderen. Het leger is onderbemand, onderbetaald, onderbewapend en slecht opgeleid. Een kwart van de Afghaanse soldaten is ongeletterd, en tegenover zich hebben ze een hardnekkige, gemotiveerde vijand, die heftig weerstand biedt tegen het Navo-offensief. Gisteren onthoofdden opstandelingen nog zes Afghaanse politiemannen aan een checkpoint in het noorden en kwam er een Deense soldaat om het leven door een explosie. Dat brengt het aantal slachtoffers onder de Navo-troepen op 65 voor deze maand. En vorige maand, juni, was de dodelijkste voor de Navo sinds het begin van de oorlog in 2001. In een reactie op de conferentie zei de secretaris-generaal van de Navo, Anders Fogh Rasmussen, dat hij de terugtrekking van de alliantie niet door een kalender zal laten bepalen, maar door de situatie op het terrein. 'Onze missie eindigt wanneer, en alleen wanneer de Afghanen autonoom in staat zijn de veiligheid in hun land te waarborgen.' 

Zelfs tijdens de conferentie toonden de Taliban hun slagkracht. Hoewel Afghaanse veiligheidsdiensten de hoofdstad zo goed als afgegrendeld hadden van de buitenwereld, konden de opstandelingen toch nog enkele raketten afvuren op de luchthaven van Kaboel. De beschieting dwong het vliegtuig van de Zweedse minister van Buitenlandse zaken uit te wijken. 

Grote vraagtekens zijn er ook over de capaciteit van de Afghaanse regering om het geld van de donorlanden efficiënt te besteden. Voorlopig wordt het meeste geld aan ngo's of agentschappen van de Verenigde Naties uitgekeerd. Karzai vroeg geen extra geld, maar wil wel binnen twee jaar minstens de helft van dat geld zelf besteden, via Afghaanse ministeries en overheidsagentschappen. Ook die toezegging heeft hij op de conferentie binnengehaald. Maar als de regering Karzai meer zeggenschap over het donorgeld wil, zal ze ook strikte garanties moeten bieden dat het geld voor economische ontwikkeling niet aan corrupte handen blijft kleven. 

Ambassade 

Ondanks alle voorbehoud is minister Vanackere positief over de plannen die Karzai voorstelde op de conferentie. 'Een aantal van de door de Afghaanse regering aangekondigde maatregelen bevat duidelijke tijdlijnen en bevorderen goed beheer en de strijd tegen de corruptie', verklaarde hij achteraf in een persbericht. België investeert onder meer in de opleiding van Afghaanse militairen, politie en rechters. De minister drukte ook zijn hoop uit dat de parlementsverkiezingen in Afghanistan in september dit jaar bijdragen tot de groei van een democratisch bestel. 'De legitimiteit van de regering zal zeker ook versterkt worden door de strijd tegen de corruptie op te voeren en door de mensenrechten en de aanwezigheid van de vrouw in de hele samenleving te bevorderen.' Als teken van blijvende betrokkenheid opent België begin volgend jaar ook een volwaardige ambassade in Afghanistan.

(De Standaard, 22 juli 2010)